Giới thiệu
Trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ và môi trường an ninh mạng ngày càng phức tạp, mật mã dân sự (MMDS) đóng vai trò then chốt trong việc bảo vệ dữ liệu, thông tin và hệ thống công nghệ của doanh nghiệp cũng như xã hội. Công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực này, do Ban Cơ yếu Chính phủ chủ trì, đang ngày càng hoàn thiện để hỗ trợ phát triển công nghệ mật mã an toàn, minh bạch và tuân thủ pháp luật.
Vai trò của Ban Cơ yếu Chính phủ trong quản lý MMDS
Ban Cơ yếu Chính phủ (CYCP) là cơ quan mật mã quốc gia, đồng thời giúp Bộ Quốc phòng thực hiện chức năng quản lý nhà nước về lĩnh vực MMDS. Với vai trò này, CYCP xây dựng và triển khai cơ chế pháp lý nhằm đảm bảo việc sản xuất, kinh doanh, sử dụng sản phẩm mật mã diễn ra đúng chuẩn, phục vụ mục tiêu bảo vệ an toàn thông tin và an ninh quốc gia.
Hoàn thiện hệ thống pháp luật và tiêu chuẩn kỹ thuật
Trong nhiều năm qua, hệ thống văn bản quản lý MMDS đã được bổ sung và hoàn thiện, từ các nghị định về kinh doanh – xuất nhập khẩu sản phẩm mật mã cho đến các quy định về chứng nhận hợp chuẩn, hợp quy.
Đáng chú ý, hệ thống tiêu chuẩn và quy chuẩn quốc gia trong lĩnh vực mật mã đã được cập nhật với hàng chục tiêu chuẩn kỹ thuật. Một trong những tiêu chuẩn nổi bật là TCVN 14263:2024 – thuật toán mật mã quốc gia MKV, đang thu hút sự quan tâm lớn từ cộng đồng doanh nghiệp để tích hợp vào sản phẩm và giải pháp công nghệ thông tin.
Số hóa công tác cấp phép và giám sát
Từ khi Luật An toàn thông tin mạng có hiệu lực, việc cấp phép kinh doanh, xuất nhập khẩu và triển khai sản phẩm MMDS được thực hiện chặt chẽ, minh bạch.
Đến tháng 7/2025:
-
458 doanh nghiệp đã được cấp phép liên quan đến MMDS.
-
Tổng số 5.911 giấy phép (kinh doanh & xuất nhập khẩu) đã được cấp.
CYCP cũng đã đẩy mạnh số hóa quy trình quản lý, cho phép doanh nghiệp thực hiện toàn bộ thủ tục trực tuyến từ nộp hồ sơ, thẩm định, thanh toán đến nhận giấy phép điện tử, giúp tiết kiệm thời gian và chi phí.
Bên cạnh đó, công tác kiểm tra, giám sát việc tuân thủ pháp luật cũng được tăng cường với hơn 30 đợt kiểm tra tại các doanh nghiệp kinh doanh và sử dụng sản phẩm MMDS. Nhiều hội thảo, tập huấn chuyên môn được tổ chức nhằm nâng cao nhận thức và hỗ trợ doanh nghiệp trong quá trình triển khai.
Định hướng phát triển thời gian tới
Ban Cơ yếu Chính phủ xác định một số mục tiêu trọng tâm:
1. Hoàn thiện khung pháp lý
Tiếp tục cập nhật, bổ sung văn bản pháp luật và quy chuẩn kỹ thuật đáp ứng sự phát triển nhanh của công nghệ và nhu cầu hội nhập quốc tế.
2. Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao
Đào tạo chuyên gia mật mã, kiểm định, an toàn thông tin; nghiên cứu các công nghệ mới như mật mã hậu lượng tử, AI trong bảo mật, blockchain…
3. Nâng cao năng lực kiểm định – chứng nhận
Mở rộng khả năng đánh giá sản phẩm MMDS, xem xét thừa nhận lẫn nhau với các tổ chức quốc tế để hỗ trợ doanh nghiệp trong xuất khẩu và tuân thủ tiêu chuẩn toàn cầu.
4. Tăng cường hợp tác quốc tế
Thúc đẩy trao đổi kỹ thuật, chuyển giao công nghệ và phối hợp phòng chống tội phạm mạng xuyên quốc gia, tạo nền tảng phát triển bền vững cho lĩnh vực mật mã dân sự.
Kết luận
Quản lý mật mã dân sự là một trong những trụ cột quan trọng giúp bảo đảm an toàn thông tin và an ninh quốc gia trong kỷ nguyên số. Việc hoàn thiện chính sách, chuẩn hóa tiêu chuẩn kỹ thuật và hỗ trợ doanh nghiệp phát triển sản phẩm mật mã là hướng đi đúng đắn, góp phần xây dựng hệ sinh thái an toàn thông tin vững chắc cho Việt Nam.
