Trong bối cảnh các sàn giao dịch tài sản mã hóa trên thế giới liên tục trở thành mục tiêu của các cuộc tấn công mạng tinh vi, gây thiệt hại hàng chục tỷ USD và làm suy giảm niềm tin của nhà đầu tư, Việt Nam đã lựa chọn cách tiếp cận thận trọng khi triển khai thí điểm thị trường tài sản mã hóa theo Nghị quyết số 05/NQ-CP ngày 09/9/2025. Trọng tâm của chính sách là coi an toàn, an ninh mạng và bảo mật thông tin là điều kiện tiên quyết trước khi thị trường được mở rộng.
Theo Nghị quyết 05, các tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa bắt buộc phải đáp ứng chuẩn an toàn hệ thống thông tin cấp độ 4 – mức độ cao nhất trong hệ thống tài chính số, tương đương các hệ thống trọng yếu quốc gia. Hệ thống chỉ được phép vận hành sau khi được Bộ Công an thẩm định và xác nhận an toàn, với yêu cầu xuyên suốt từ khâu thiết kế, triển khai đến vận hành. Các tiêu chuẩn kỹ thuật bao gồm kiến trúc an ninh đa lớp, mã hóa dữ liệu toàn diện, trung tâm dữ liệu dự phòng, giám sát – ứng cứu sự cố 24/7, kiểm thử xâm nhập định kỳ và kiểm soát truy cập đa yếu tố.
Bên cạnh yếu tố kỹ thuật, Nghị quyết 05 lần đầu tiên quy định đồng bộ cả nhân lực và quản trị rủi ro. Doanh nghiệp phải có đội ngũ chuyên trách an toàn thông tin, CTO có kinh nghiệm sâu trong lĩnh vực tài chính – công nghệ, đồng thời xây dựng 11 quy trình nghiệp vụ bắt buộc, bao gồm quản trị rủi ro, bảo mật thông tin, phòng chống rửa tiền và cơ chế bồi thường thiệt hại cho nhà đầu tư khi xảy ra sự cố.
Về dữ liệu, các sàn giao dịch phải lưu trữ toàn bộ dữ liệu người dùng và giao dịch tối thiểu 10 năm, đặt máy chủ tại Việt Nam, tuân thủ Luật An ninh mạng, Luật Phòng chống rửa tiền và các quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân. Yêu cầu này không chỉ phục vụ công tác điều tra, truy vết tội phạm mạng mà còn tăng cường khả năng giám sát thị trường và phản ứng chính sách của Nhà nước, đồng thời buộc các sàn phải cân bằng giữa bảo mật, tuân thủ pháp luật và quyền riêng tư của người dùng.
Tổng thể, Nghị quyết 05 thể hiện rõ định hướng: thị trường tài sản mã hóa chỉ được phép phát triển trên nền tảng an ninh mạng vững chắc. Nếu được triển khai đầy đủ và có hướng dẫn chi tiết hơn về kiểm toán an ninh, ứng cứu sự cố và công nhận tiêu chuẩn quốc tế tương đương, Việt Nam có cơ hội trở thành quốc gia tiên phong trong khu vực về quản trị rủi ro và an toàn tài chính số.
